prl cooltura
       
Sobota, 14.12.2019 Alfreda, Izydora, Zoriny
| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych
  Kto zatęskni za brutalem?
Kto zatęskni za brutalem?

Joanna Biszewska


ostatnia aktualizacja: 2010/10/01 12:21

Niegdyś przy ulicy Puławskiej mieściło się kino Moskwa. Było to pierwsze kino powstałe w powojennej Warszawie w 1948 r.


Fotografia Chrisa Niedenthala zrobiona 13 grudnia 1981 r., na której widzimy kino Moskwa z wielkim plakatem filmu Coppoli „Czas Apokalipsy”, wóz opancerzony i żołnierzy obiegła cały świat i stała się symbolem stanu wojennego.

Kino zaprojektowane przez Kazimierza Marczewskiego i Stefana Putowskiego było wybudowane w duchu powojennego modernizmu. Miało nowoczesne jak na tamte czasy wnętrze, 1200 miejsc na dwóch poziomach. Do rozbiórki zostało przeznaczone w 1996 r. Na jego miejscu powstał nowoczesny budynek.

To galeria handlowa, dokładnie taka jakich setki w innych dużych miastach. Z dawnego gmachu kina zachowały się jedynie rzeźby dwóch lwów. Dzisiaj przypominają warszawiakom o historii tego miejsca. Kino Skarpa, Supersam przy Puławskiej, pawilon Chemii przy Brackiej też już można oglądać tylko na archiwalnych fotografiach. Polska konsekwentnie pozbywa się architektonicznych smaczków czasów PRL-u. Przyszłość warszawskiej Rotundy również nie jest oczywista. Właściciel budynku, bank PKO, ma już projekt nowej, supernowoczesnej Rotundy. Gdyby władze miasta wyraziły zgodę na rozpoczęcie budowy stara Rotunda - podręcznikowy przykład architektury polskiej XX w. - również odeszłaby w zapomnienie. Do zburzenia wytypowano też katowicki dworzec PKP. Autorami projektu dworca był słynny po wojnie zespół „warszawskich tygrysów”. Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki zastosowali elementy uważane w tamtych latach za najbardziej nowatorskie: estetykę brutalizmu i konstrukcję kielichową. Batalia o przyszłość katowickiego dworca trwa od kilkunastu miesięcy. Duży inwestor ma pomysł na zagospodarowanie miejsca po katowickim dworcu. W planach jest, aby powstało tam nowoczesne centrum handlowe. Architekci i urbaniści bronią jednak katowickiej konstrukcji. Chcą aby budynek został wpisany do rejestru zabytków. Na portalu społecznościowym Facebook dworzec ma swój profil z opisem: „Urodziłem się w 1971 roku w Katowicach. Wówczas byłem uważany za najnowocześniejszy dworzec w kraju. Niestety wciąż wypomina mi się, że pochodzę z czasów PRL-u, przylepia mi się łatkę socjalistycznej architektury. To nieprawda! Jestem późnomodernistycznym dziełem, przykładem brutalizmu. Nieskromnie dodam, że uważany jestem za arcydzieło i białego kruka architektury”.

Polski modernizm w architekturze dobrze kojarzy się tylko z latami międzywojennymi. Budynki powstałe w tym czasie nikomu nie przeszkadzają, mają status zabytków. Inaczej jednak dzieje się z obiektami powstałymi po wojnie. Pomimo że wiele z nich nie odbiega jakością architektury od najciekawszych europejskich budynków wybudowanych w tych samych latach to konstrukcje te są zazwyczaj nie odnawiane, zaniedbane, zepchnięte na margines i traktowane jako niechciane dzieci PRL-u. Portal poświęcony architekturze Bryła i fundacja Imago Mundi są pomysłodawcami projektu „Źle urodzone”. Ma on zwrócić uwagę na wartość architektoniczną najciekawszych budynków powojennego modernizmu. Do tej pory na liście źle urodzonych znalazły się: Wrocław: Osiedle Plac Grunwaldzki, Trzonolinowiec, Dom Igloo, Katowice: Spodek, Dworzec PKP, Hala Kapelusz, Osiedle Tysiąclecia, DH Skarbek, DH Zenit, Warszaw: PKP Ochota i Powiśle, Bar Wenecja, Rotunda, Sady Żoliborskie, Osiedle za Żelazną Bramą, Dworzec Centralny, Dom Handlowy „Smyk”, Poznań: Dom Towarowy Okrąglak, Collegium Novum UAM, AWF Poznań, Hala ARENA, Karpacz: Obserwatorium Śnieżka, Szczecin: Kino Kosmos, Olsztyn: Dom Handlowy Dukat, Białystok: Dom Handlowy „Central”, Filharmonia białostocka, Spodki, Gdańsk: Falowiec, Hala Olivia, Kraków: Hotel Cracovia, Kino Kijów. Celem projektu jest zwrócenie uwagi na to, że powojenne konstrukcje nie zawsze muszą jednoznacznie kojarzyć się z brzydotą i systemem. Wiele z nich ma nie tylko wartość architektoniczną, ale są też elementem naszej przeszłości, której nie da się ani wymazać, ani zastąpić centrami handlowymi.

• Widzisz błąd na stronie? Wyślij informację do redakcji.
• Zapisz się do naszego newslettera - najświeższe wiadomości codziennie na Twój e-mail
• Wyślij do znajomego
 ~ocalic....: od zapomienia...
odpowiedz
Open publication - Free publishing - More cooltura
CLWK
blacklemon
Team One
Capital
Kotrak
Polak oskarżony o gwałt (godz. 10:58)
~: ~Sara napisał:  A ja wiem ze tego nie zrobil bo znim byla

Polak oskarżony o gwałt (godz. 10:54)
~:  

Prawa rodzicielskie w Wielkiej Brytanii (godz. 07:51)
~Anna Lennox:  Moje życie jest pełne szczęścia, ponieważ DR EDO sprawiło, że

Prawa rodzicielskie w Wielkiej Brytanii (godz. 17:11)
~Dora Maxim:  Dzisiaj jestem bardzo szczęśliwy z powodu tego, co DR ISIKOLO zrobi

Prawa rodzicielskie w Wielkiej Brytanii (godz. 11:28)
~toly: Mój były chłopak opuścił mnie i moją córkę od 6 tygodni

KomunikatyO portaluLudzie portalupl Reklamauk AdvertisingNasz patronatKonkursyNapisz do nasWyślij materiałPartnerzyrss
Copyright 2008 elondyn.co.uk.
Support: It's Done under Epoznan.pl licence. All rights reserved.