prl cooltura
       
Niedziela, 17.11.2019 Grzegorza, Salomei, Walerii
| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych
Ikony architektury
The Angel of the North
Ikony architektury

Tekst i zdjęcia Elżbieta Ślebzak


ostatnia aktualizacja: 2009/07/01 06:00

Hrabstwo Tyne and Wear to nie tylko kopalnie węgla kamiennego i drużyna Newcastle United. To monumentalne budowle, których sylwetki znasz z migawek telewizyjnych. Teraz możesz przyjrzeć im się bliżej, a także poznać kulisy ich powstawania.



Trudno w to uwierzyć, ale niegdyś górnicze Tyne and Wear nie powita Cię widokiem szybów kopalnianych. Zamiast nich ujrzysz „starożytną” świątynię grecką na wzgórzu, pomarańczowego anioła z gigantycznymi skrzydłami, łuk mostu zwodzonego i szklaną bryłę centrum muzycznego.

Dorycka świątynia na północy Anglii?
Podróżnych wjeżdżających do hrabstwa od południa drogą A1 intryguje przed dłuższy czas widok ciemnego budynku na zielonym wzgórzu. Widok ten jest zaskakujący, bo w miarę pokonywanego dystansu, stają się widoczne prześwity między kolumnami i dachem. Niejeden kierowca zbacza wtedy z prostej drogi do Newcastle, skręca w prawo i „na azymut” zmierza, aby samemu wyjaśnić zagadkę. Tymczasem im bliżej się znajduje, tym bardziej niezrozrumiała staje się dla niego ta kamienna budowla z kolumnami. Co robi starożytna świątynia na dalekiej północy? I dlaczego nie jest naruszona zębem czasu? Owszem, brakuje dachu, ale kolumny są w idealnym stanie – proste, ciężkie, wręcz surowe. Bez baranich rogów czy liści akantu.
Znawca antyku dostrzeże, że jest to replika ateńskiej świątyni Hefajstosa, ale o połowę mniejsza od oryginału – zaledwie 20 m wysokości, 30 m długości i 16 m szerokości. Miłośnik piłki nożnej skojarzy kształt budowli z wizerunkiem na oficjalnym herbie drużyny Sunderland A.F.C. A laik po prostu zachwyci się budowlą na wzgórzu (136 m n.p.m.) i pięknymi widokami. Wreszcie wszystko się wyjaśnia. Ta świątynia to nie miejsce kultu ani nie budowla sprzed tysiącleci, ale pomnik wzniesiony ku czci wielkiego człowieka – pierwszego hrabiego Durham (Earl of Durham) – Johna George’a Lambtona. O jego zasługach mówi tablica pamiątkowa. Budowlę wzniesiono w 1844 roku, w cztery lata po jego śmierci.
Znając genezę krakowskiego Kopca Kościuszki, można zrozumieć zamysł twórców angielskiego pomnika, którego oficjalna nazwa brzmi The Earl of Durham’s Monument. Jest on jednak bardziej znany pod potoczną nazwą – Penshaw Monument, pochodzącą od nazwy miejscowości i wzgórza, na którym się znajduje.

Anioł Stróż Północnej Anglii
Jeszcze większe wrażenie na przejeżdżających przez region (na przykład w drodze z Londynu do Edynburga) wywiera monumentalna sylwetka Anioła Północy (The Angel of the North). Chociaż biblijne anioły to istoty bezpłciowe, to jednak wydaje się, że Anioł Północy ma sylwetkę mężczyzny. W rzeczywistości rzeźbiarz Anthony Gormley nadał mu swoje własne kształty.
Anioł w powitalnym i opiekuńczym geście rozpościera swoje stalowe skrzydła o rozpiętości 54 m.
Ich wielkość uzmysławia dopiero porównanie ze skrzydłami samolotów: skrzydła Anioła Północy mają rozpiętość skrzydeł Jumbo Jeta. Dwadzieścia metrów wysokości, dwieście ton odpornej na warunki atmosferyczne stali. I niezwykły kolor – doskonale widoczny o każdej porze roku – ceglisto-rudy, dzięki domieszce miedzi.
Konstrukcja rzeźby została ukończona zaledwie 11 lat temu, a już Anioł Północy stał się symbolem miasta Gateshead, znakiem rozpoznawczym hrabstwa Tyne and Wear i regionu North East, a także – w brytyjskim plebistycie – jedną z ikon Wielkiej Brytanii. Jest też popularnym celem wycieczek i znakomitą scenerią dla fotografików. Jednak nawet najlepsze zdjęcia nie oddadzą emocji, jakie wywołuje the Angel of the North. Jego potęga i opiekuńczość zarazem dodają sił załamanym, zarozumiałym natomiast uświadamiają ich małość. Kim bowiem jest człowiek, który sięga zaledwie do kostek Anioła?

Most na rzece Tyne

Newcastle, najważniejsze miasto hrabstwa, zaczyna mieć coraz większą konkurencję w postaci miasta Gateshead. Zamiast jednak rywalizować o palmę pierwszeństwa, miasta jednoczą siły i łączą się ze sobą. Oznaką tych więzi jest zarówno używana coraz częściej nazwa Newcastle-Gateshead, projekt „Bridging Newcastle Gateshead”, ale też Most Tysiąclecia – Gateshead Millenium Bridge.
Jest to w zasadzie kładka dla pieszych i rowerzystów, ale kładka niezwykła, bo w kształcie łuku i zwodzona, aby umożliwić statkom morskim wpływanie w głąb rzeki. Zbudowana jest z dwóch łuków, które w trakcie zwodzenia zmieniają swój kąt względem rzeki o 45 stopni. Budowlę wzniesiono kosztem 22 mln funtów w latach 2000–2001, a uroczystość otwarcia zaszczyciła sama królowa Elżbieta II. Most jest kolejnym symbolem miasta i regionu, ulubionym miejscem fotografików i natchnieniem poetów. Jest to też miejsce tętniące życiem, miejsce spotkań młodych ludzi z Gateshead i Newcastle, a przede wszystkim miejsce, które obowiązkowo trzeba zobaczyć a swój pobyt uwiecznić na fotografii.

Szklane paskudztwo?

Na nabrzeżu rzeki Tyne, po stronie Gateshead, pięć lat temu powstał jeszcze jeden charakterystyczny obiekt – The Sage, który jest zarazem centrum edukacji muzycznej, koncertowym i konferencyjnym. Sale koncerowe The Sage, dzięki swoim znakomitym właściwościom akustycznym, znane są już dobrze brytyjskim i europejskim melomanom. Młodzież i dzieci uczęszczają do Sage na zajęcia muzyczne, wokalne i taneczne. A malkontenci narzekają, że budynek to tylko tony powyginanej stali i szkła. Na dodatek drogi budynek, bo prace projektowe i konstrukcyjne pochłonęły 70 mln funtów. Dla niektórych jest to jakiś przewrócony, gigantyczny wazon, dla innych szklany ślimak bez skorupy, dla jeszcze innych – błyszcząca prezerwatywa.
Szklane ściany The Sage, w których odbija się jak w lustrze rzeka i przeciwległe nabrzeże Newcastle, to jednak bardzo wdzięczny obiekt do fotografowania, gwarantujący piękne i ciekawe efekty.

Ikony regionu
Penshaw Monument, The Angel of the North, Gateshead Millenium Bridge czy The Sage mogą się podobać lub nie, ale nie ulega wątpiwości, że są charakterystycznymi elementami krajobrazu regionu North East. Może ich urok odkryjesz dzięki tym słowom i zdjęciom. Jeśli nie, spróbuj doświadczyć „bliskich spotkań trzeciego stopnia” i zobacz je na własne oczy.




• Widzisz błąd na stronie? Wyślij informację do redakcji.
• Zapisz się do naszego newslettera - najświeższe wiadomości codziennie na Twój e-mail
• Wyślij do znajomego
 ~NE8: Gateshead to najpiekniejsze miasto Anglii
odpowiedz
CLWK
blacklemon
Team One
Capital
Kotrak
listopad
pnwtśrczptsond
123
45678910
111213141516
17
18192021222324
252627282930
grudzień
pnwtśrczptsond
1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031
dzisiaj w Londynie
koncerty:
imprezy:
spektakle:
wystawy:
 • Zobacz wszystkie wystawy
inne:
KomunikatyO portaluLudzie portalupl Reklamauk AdvertisingNasz patronatKonkursyNapisz do nasWyślij materiałPartnerzyrss
Copyright 2008 elondyn.co.uk.
Support: It's Done under Epoznan.pl licence. All rights reserved.