prl cooltura
       
Niedziela, 17.11.2019 Grzegorza, Salomei, Walerii
| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych
Bractwo narodów?
Bractwo narodów?

Joanna Cielecka


ostatnia aktualizacja: 2009/06/24 07:42

Tych, którzy widzieli w Tate Britain wystawę „Symbolism in Britain and Poland” być może zainteresowało, kim byli wspominani tam prerafaelici. Jednak także ci, którzy na niej nie byli, powinni poznać ich niecodzienną historię i związek z polską sztuką.



Bractwo to narodziło się w domu Johna Millais na Gower Street w Londynie w 1848 roku. Tam kilku początkujących artystów przysięgło sobie, że będą studiować przyrodę i wyrażać ją w swojej sztuce, podkreślając to, co płynie prosto z serca a odrzucając to, co konwencjonalne i wyuczone.
Swoją przysięgę trzymali w sekrecie przed członkami Royal Academy of Art, ostoi manieryzmu. Uważali, że eleganckie pozy, będące w dużej mierze wpływem Raphaela Santi, niszczą sztukę. Dlatego nazywali się prerafaelitami, oddając odbiorcom sztuki to, co zostało zniszczone przez Rafaela, a więc detal i intensywne kolory a także tło i ciekawą, kompleksową kompozycję. Byli pod wielkim wrażeniem średniowiecza, jako epoki o wysokiej kulturze duchowej. Używali żywych kolorów w przeciwieństwie do ówczesnego nurtu malarstwa, w którym dominowały farby z domieszką bitumenu, produkujące ciemne, rozmazane obrazy. Swoje dzieła podpisywali PRB (Prerafaelite Brotherhood). Po kilku latach bractwo rozpadło się na dwie frakcje: realistyczną (Millais) i średniowieczną (Rossetti, Edward Burne-Jones i William Morris). Nie wiedzieli, że wielu brytyjskich i europejskich artystów będzie inspirować się ich twórczością. Bardzo uległ ich wpływowi JRR Tolkien, a Andrew Lloyd Webber posiada kolekcję kilkuset ich dzieł.
Bractwo znalazło poparcie Johna Ruskina (który chwalił zakopiański styl Witkacego), jednak prawdziwe skandale miały dopiero nadejść. Polska chłopomania kręgów krakowskich inspirowana jest przez prerafaelicki zwrot ku prostaczkom.

Skandale skupiały się wokół Gabriela Dante Rosettiego oraz jego żony Elizabeth Siddall. Była to kobieta słabego zdrowia, trawiona przez depresję zwiazaną z tym, że Rosetti starał się wymienić ją na młodszą muzę. W 1861 roku zaszła w ciążę, ale urodziła martwą córkę. 150 lat później w 2002 roku angielska pisarka Fiona Mountain opublikowała powieść o losach tej córki, rzekomo podmienionej przez zakochanego w Lizzie lekarza. Siddell szybko ponownie zaszła w ciążę, lecz przedawkowała laudanum i zmarła. Gdy leżała w trumnie, w jej włosy Rosetti wetknął jedyną kopię swoich wierszy. Została pochowana na cmentarzu Highgate. Dziewięć lat później Rosetti postanowił stać się poetą i odzyskać tomik, który zostawił Lizzie. W środku nocy na jego życzenie jego agent ekshumował zwłoki i odzyskał pogryzioną przez robaki książeczkę.
Rosetti opublikował wiersze, które spotkały się z krytyką ze względu na bezpośredni erotyzm. To tylko jedna z historii, jest ich wiecej. Jane Burden (Morris), Maria Zambaco, Maria Spartali – każda z tych artystek – modelek – żon –kochanek ma coś do opowiedzenia.
Pochodzące przeważnie z biednej klasy robotniczej i niepiśmienne, znalazły swoje miejsce w historii. Zawiązały między sobą mało znane siostrzeństwo prerafaelitek. Dzieliły się mężami. Niestety leżą w grobach, więc jedynym sposobem, żeby je poznać jest – iść na wystawę do Tate Britain, która jest otwarta do 21 czerwca.
Można na niej zobaczyć wykonane przez Feliksa Jasińskiego druki na podstawie Rosettiego, dla których modelką była Lizzie. Feliks Jasiński był jednym z wiodących europejskich artystów druku. Nie rozróżniał kolorów, dlatego nie był w stanie malować. Będące częścią wystawy (organizowanej w ramach POLSKA! Year) monumentalne obrazy Malczewskiego, ilustrujące poemat Anhelli Słowackiego, słynne dzieła Józefa Mehoffera i Wyspiańskiego mają swoje odpowiedniki w obrazach prerafaelitów. Postać Racheli z Wesela Wyspiańskiego jest opisywana jako kobieta z obrazów Burne-Jonesa. Jednak zapożyczenia z kultury angielskiej do polskiej nie były bezpośrednie – Polacy poznawali ich twórczość przez zafascynowanych prerafaelitami Francuzów. Zestawione ze sobą obrazy są zaskakująco podobne. Może także spotkane ze sobą narody? Na to odpowiedzmy sami.

• Widzisz błąd na stronie? Wyślij informację do redakcji.
• Zapisz się do naszego newslettera - najświeższe wiadomości codziennie na Twój e-mail
• Wyślij do znajomego
 ~Józef Mehoffer : 'zaczarowany ogrod'-moj ulubiony obraz,zaczarowany swiat dziecka.........,tak malo znani sa na swiecie malarze z Polski,az szkoda...
odpowiedz
CLWK
blacklemon
Team One
Capital
Kotrak
listopad
pnwtśrczptsond
123
45678910
111213141516
17
18192021222324
252627282930
grudzień
pnwtśrczptsond
1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031
dzisiaj w Londynie
koncerty:
imprezy:
spektakle:
wystawy:
 • Zobacz wszystkie wystawy
inne:
KomunikatyO portaluLudzie portalupl Reklamauk AdvertisingNasz patronatKonkursyNapisz do nasWyślij materiałPartnerzyrss
Copyright 2008 elondyn.co.uk.
Support: It's Done under Epoznan.pl licence. All rights reserved.