prl cooltura
       
Wtorek, 31.03.2020 Balbiny, Kamila, Kornelii
| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych
Fotografia wojenna Roberta Capy
Fotografia wojenna Roberta Capy

Łukasz Marczewski


ostatnia aktualizacja: 2013/07/06 06:00

Kiedy Robert Capa zginął w wieku 41 lat, wchodząc na minę w Wietnamie, jednym z pierwszych, który pospieszył z kondolencjami, był Ernest Hemingway. Jednak relacje między nimi nie zawsze były dobre. Dziesięć lat wcześniej podczas operacji D-Day i lądowania na plaży Omaha, kiedy dostali się pod ostrzał nieprzyjaciela, Hemingway, czmychając do przekopu, oskarżył później Capę o narażenie go na śmierć, by „pierwszy mógł uwiecznić na kliszy zmarłego słynnego pisarza”.

Owa historia nie nadszarpnęła reputacji jednego z najważniejszych fotoreporterów XX wieku, w końcu tylko 11 klatek przetrwało katastrofę w londyńskim studiu fotograficznym, gdzie je wywoływano. To właśnie „wspaniałą jedenastkę” wraz z fotografiami z innych konfliktów, m.in. wojny domowej w Hiszpanii i Kambodży, I wojny indochińskiej, oraz z prywatnymi zdjęciami właściciela można oglądać w niewielkiej galerii Atlas niedaleko Baker Street. Urodzony na Węgrzech Capa, a właściwie Endre Friedmann, wraz ze swoją partnerką Gerdą Taro wspólnie wymyślili fikcyjnego amerykańskiego fotografa o przydomku „rekin”. Taro (sama obdarzona talentem fotograf), którą widać na jednym ze zdjęć czołgającą się za żołnierzem gdzieś na hiszpańskiej linii frontu, była dystrybutorem i oknem na świat Capy.

Nie wszystkie jego zdjęcia przedstawiają Sturm und Drang (okres burzy i naporu) czy walki. Jego pierwszym oficjalnie opublikowanym zleceniem była fotografia Trockiego podczas słynnej przemowy w obronie Rewolucji Październikowej w Kopenhadze. Reporterskie oko Capy znakomicie podąża za ruchem: Trocki wydaje się żywo gestykulować, zupełnie jakby właśnie pojawił się na podium przed naszymi oczami.

Później, już w Hiszpanii, na zdjęciach widzimy wysiedlonych, zrozpaczonych uchodźców z trudem posuwających się do przodu przed obiektywem kamery (o dziwo w ujęciu zawsze z lewej na prawo). Dalej robi się coraz głośniej: wystrzały z karabinów ćwiczących republikańskich wolontariuszek, pogrążona w smutku matka krzyczy gdzieś na ulicy w Neapolu, bomby wybuchają, przelatujące samoloty dźwięczą w uszach, a tłumy wiwatują w wyzwalanym właśnie Paryżu.

Tajemnicą wciąż okryte jest jedno z najbardziej znanych zdjęć Capy, które przyniosło mu międzynarodową sławę – „Loyalist Militiaman at the Moment of Death” (Cerro Muriano, 1936), znane również jako „The Falling Soldier”. Według wielu hipotez zdjęcie wcale nie przedstawia momentu śmierci żołnierza. Oliwy do ognia dolali w ubiegłym roku autorzy dokumentu wyemitowanego w Japonii, twierdząc, że autorką fotografii jest Taro. Co ciekawe, sam Capa był zawsze powściągliwy w wypowiedziach na ten temat, a że jego dziewczyna zginęła pod gąsienicami czołgu w Hiszpanii w 1937 r., być może na zawsze zabrała ten sekret ze sobą do grobu. Jeżeli rzeczywiście było to zainscenizowane ujęcie, można po prostu zaliczyć je do wojennej propagandy (nie zawsze przecież haniebnej), którą pokrótce ilustruje ta ekspozycja.

Zaprezentowano tu bowiem kilkanaście zdjęć sowieckiego reportera Dimitriego Baltermansa, dokumentujących okres od inwazji niemieckiej w 1941 r. po zdobycie Berlina, w którym Capa przedzierał się tymi samymi ulicami. Ociekające heroizmem fotografie Baltermansa cechuje socjalistyczny sentymentalizm, natomiast prace Capy są dramatycznym reportażem prosto z linii frontu, odbijającym w sobie najlepsze tradycje XIX-wiecznego malarstwa batalistycznego. Wystarczy je porównać.

Death in the making
Atlas Gallery
49 Dorset Street, London W1U 7NF
Galeria czynna codziennie oprócz niedzieli 10-18, w soboty 11-17.
Wstęp bezpłatny. Wystawa otwarta do 17 sierpnia.

• Widzisz błąd na stronie? Wyślij informację do redakcji.
• Zapisz się do naszego newslettera - najświeższe wiadomości codziennie na Twój e-mail
• Wyślij do znajomego
CLWK
blacklemon
Team One
Capital
Kotrak
marzec
pnwtśrczptsond
1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30
31
maj
pnwtśrczptsond
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031
dzisiaj w Londynie
koncerty:
imprezy:
spektakle:
wystawy:
 • Zobacz wszystkie wystawy
inne:
KomunikatyO portaluLudzie portalupl Reklamauk AdvertisingNasz patronatKonkursyNapisz do nasWyślij materiałPartnerzyrss
Copyright 2008 elondyn.co.uk.
Support: It's Done under Epoznan.pl licence. All rights reserved.