prl cooltura
       
Poniedziałek, 20.05.2019 Bazylego, Bernardyna, Krystyny
| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych
Skarby Cesarstwa Bizantyjskiego
Skarby Cesarstwa Bizantyjskiego

Łukasz Marczewski
ostatnia aktualizacja: 2008/12/20 08:17

„Byzantium 330–1453” to niedawno otwarta, ambitna wystawa, starająca się ponownie przeanalizować sztukę, często nie do końca rozumianego, średniowiecznego Cesarstwa Rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu.

Być może jest to ostatnia taka ekspozycja w Anglii. Wiele z wypożyczonych eksponatów jest po prostu za starych i delikatnych na odbycie kolejnej takiej podróży.
Historycy nie są zgodni co do dokładnej daty rozpoczęcia bizantyjskiego okresu historii Rzymu. Wielu uważa za pierwszego cesarza Konstantyna I, który w 324 przeniósł stolicę cesarstwa z Nikomedii do Bizancjum, zwanego odtąd Konstantynopolem lub Nowym Rzymem. Wcześniej, przed jego panowaniem, chrześcijaństwo było nielegalne, a sztuka religijna często przybierała formę zaszyfrowanej wiadomości w klasycznej formie.

Z chwilą objęcia tronu przez cesarza Justyniana chrześcijaństwo ostatecznie ugruntowało swą pozycję. Stało się wyłączną religią państwową, co znacząco wpłynęło na rozkwit sztuki bizantyjskiej. Justynian, znany głównie dzięki swemu dorobkowi legislacyjnemu, odpowiedzialny był również za wielki program budowy kościołów. Duża część zgromadzonych tutaj obiektów sakralnych wywodzi się właśnie z tego okresu.

Śmierć cesarza nagle zakończyła tą „erę dobrobytu”. Słowianie opanowali Bałkany, germańscy Longobardowie Italię, a Persowie najechali wschodnie tereny cesarstwa, gdzie wraz z nimi pojawił się Islam jako regionalny rywal. Atmosfera narastającego kryzysu przyczyniła się do powstania wielu obiektów kultu, w szczególności ikon. VIII i IX stulecie stało się świadkami kontrowersji i religijnych podziałów wokół obrazoburstwa. Ikony zostały zakazane przez Leona i Konstantyna, co doprowadziło do wielu buntów na terenie cesarstwa, trwających aż do roku 843, kiedy cesarzowa Teodora przywróciła ich kult.

Wiele z najwspanialszych bizantyjskich przedmiotów: psałterzy, dyptyków z kości słoniowej, kryształów, wyrobów ze srebra i złota, naczyń ozdobionych klejnotami czy emaliowanych pochodzi z pałacu w Konstantynopolu. Zostały one wywiezione na Zachód przez krzyżowców po zdobyciu stolicy Bizancjum w 1204 roku. Dużo z nich skończyło w Wenecji (m.in. 6 eksponatów, które dotarły do Londynu dzięki uprzejmości kościoła św. Marka). Według założenia, przekraczając próg kościoła bizantyjskiego, wchodziło się do „nieba na ziemi”. W wykreowaniu tej swoistej namiastki raju spory udział miały dewocjonalia.

Galerie Royal Academy wypełniają krzyże procesyjne, mozaiki, relikwiarze i przede wszystkim przepiękne ikony (choćby efektowna złota ikona św. Teodora uśmiercającego smoka, namalowaną przez Angelosa Akotantosa z Krety). Ekspozycja podnosi również pytanie, jak bizantyjska sztuka wpłynęła na zachodnich artystów i czy rzeczywiście była jednym z bodźców renesansu? Jest to w dalszym ciągu szeroko dyskutowana i sporna kwestia.
Ostatnia galeria zadedykowana jest w całości klasztorowi św. Katarzyny w Synaju, założonemu przez Justyniana około 550 roku, w miejscu gdzie Mojżeszowi miał objawić się Bóg pod postacią krzewu gorejącego. Tę starożytną budowlę ominął na szczęście spór ikonoklastyczny, więc niektóre z najstarszych i najwspanialszych ikon pozostało nietkniętych i są cały czas udostępnione zwiedzającym.

„Byzantium 330–1453” jako wystawa sztuki na pewno wypełnia swoje zadanie w stu procentach i naprawdę nie ma się do czego „przyczepić”. To, co jest tu pominięte, to nieco szerszy historyczny kontekst. Mało na przykład możemy dowiedzieć się o początkach bądź upadku cesarstwa. Nie wspominając o organizacji, strukturze kościoła czy samych władcach imperium. Ze względu na tak skrótowe wyjaśnienia, wielu przedmiotom (szczególnie okazałym ikonom) brakuje głębszego, emocjonalnego sensu. Każdy, kto planuje wybrać się na „Bizancjum”, powinien koniecznie przeczytać coś o historii tego jednego z największych imperiów. Oglądanie tej ekspozycji będzie wtedy o wiele przyjemniejsze.

• Widzisz błąd na stronie? Wyślij informację do redakcji.
• Zapisz się do naszego newslettera - najświeższe wiadomości codziennie na Twój e-mail
• Wyślij do znajomego
CLWK
blacklemon
Team One
Capital
Kotrak
maj
pnwtśrczptsond
12345
6789101112
13141516171819
20
212223242526
2728293031
czerwiec
pnwtśrczptsond
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
dzisiaj w Londynie
koncerty:
imprezy:
spektakle:
wystawy:
 • Zobacz wszystkie wystawy
inne:
KomunikatyO portaluLudzie portalupl Reklamauk AdvertisingNasz patronatKonkursyNapisz do nasWyślij materiałPartnerzyrss
Copyright 2008 elondyn.co.uk.
Support: It's Done under Epoznan.pl licence. All rights reserved.